Sendikal sistem, masaya kimin oturacağını üye sayıları üzerinden belirler. Bu yöntem ölçülebilir ve gereklidir. Fakat sayısal yetki ile gerçek temsil aynı şey değildir.
Bir sendika çok sayıda üyeye sahip olabilir; buna rağmen üyeler taleplerin nasıl belirlendiğini, hangilerinden neden vazgeçildiğini ve masada hangi sonucun kabul edildiğini bilmiyor olabilir. Böyle bir durumda hukuki yetki vardır, fakat temsil ilişkisinin içi zayıflamıştır.
Üye neden orada?
Üyelik her zaman güçlü bir aidiyet veya program onayıyla kurulmaz. Kurumdaki baskın çevre, hukuki yardım beklentisi, sosyal imkânlar, yöneticilerle ilişki kurma düşüncesi veya yalnız alışkanlık da üyelik tercihinde etkili olabilir.
Bu gerçek, sendikanın üyesini küçümsemesine değil daha fazla dinlemesine yol açmalıdır. Üye sayısını iradenin değişmez onayı gibi görmek, seçimler arasındaki yıllarda yurttaşı hatırlamayan siyaset anlayışına benzer.
Temsilin ölçüsü şeffaflıktır
Gerçek temsil için sendikalar en azından şunları yapmalıdır:
- Toplu sözleşme tekliflerinden önce açık üye istişaresi yürütmek,
- Talepleri önem ve uygulanabilirlik bakımından gerekçelendirmek,
- Görüşme tutanaklarını anlaşılır özetlerle üyeye sunmak,
- Kabul edilmeyen taleplerin nedenlerini açıklamak,
- Şube ve işyeri temsilcilerinden gelen veriyi merkezin kararına yansıtmak.
Temsil, her talebin kabul edilmesi değildir. Üyenin talebinin nerede ve neden değiştiğini bilmesidir.
Yetki dönemsel, güven sürekli
Yasal yetki belirli dönemlerde yapılan sayımla kazanılır. Sendikal güven ise her gün yeniden kurulur. Üyesini yalnız sayım yaklaşırken ziyaret eden, eleştiriyi sadakatsizlik sayan ve karar süreçlerini dar bir yönetim çevresine kapatan yapı yetkili kalabilir; fakat temsil kabiliyetini yitirir.
Sendikacılığın geleceği daha büyük üye listelerinden önce daha sahici üye iradesine bağlıdır. Çünkü masadaki sandalyeyi sayı kazandırır; o sandalyede kimin konuştuğunu demokrasi belirler.
Hukuki Not: Yetkili sendika ve konfederasyonun belirlenmesi 4688 sayılı Kanun'da düzenlenir. Hukuki yetki, sendika içi demokrasinin ve yöneticilerin üyeye karşı siyasal/örgütsel sorumluluğunun yerine geçmez.