Bir üyenin tayin, disiplin, ücret veya görevlendirme sorunu ortaya çıktığında sendikanın hukuki yardım sunması değerlidir. Fakat sendikanın hukuk faaliyeti yalnız dilekçe yazmak ve dava dosyası takip etmekten ibaret kalırsa sorunları çözerken aynı sorunların yeniden üretilmesini izler.
Sendikalar dava bürosu olmaktan çıkmalıdır. Çünkü sendikanın görevi yalnız üyeyi tek tek savunmak değil, üyelerin ortak sorununu doğuran düzeni değiştirmektir.
Her dosya aynı zamanda veridir
Aynı konuda farklı illerden onlarca dava geliyorsa ortada yalnız bireysel uyuşmazlık yoktur. Hatalı bir yönetmelik, farklı yorumlanan genelge, işlemeyen başvuru sistemi veya yerleşmiş idari uygulama olabilir.
Hukuk birimi dosyaları konu, kurum, sonuç ve gerekçe bakımından sınıflandırmalıdır. Hangi işlem en çok uyuşmazlık doğuruyor? Mahkemeler hangi gerekçeyle iptal kararı veriyor? İdare aynı hatayı karar sonrasında da sürdürüyor mu? Bu soruların cevabı, sendikanın mevzuat ve politika çalışmalarına dönüşmelidir.
Davadan önce çözüm
Başarılı hukuk faaliyeti her zaman çok dava açmak değildir. Bazen açık bir görüş yazısı, kurumla yapılan belgeli görüşme, örnek dilekçe veya düzenleyici işlem değişikliği yüzlerce davayı gereksiz kılar.
Üyeye yalnız "davanızı açtık" demek yerine başvuru süresi, delil koruma ve idari itiraz konusunda erken rehberlik sunulmalıdır. Hukuki risk henüz doğmadan yapılan bilgilendirme, yıllar süren yargılamadan daha etkili olabilir.
Hukuk birimi görünür olmalı
Sendika düzenli emsal bülteni, hak rehberi ve mevzuat değerlendirmesi yayımlamalıdır. Kazanılan dava yalnız sosyal medya görseline dönüştürülmemeli; kararın kimleri etkilediği ve idarenin hangi adımı atması gerektiği açıklanmalıdır.
Hukuk birimi aynı zamanda toplu sözleşme heyetini beslemeli, saha anketlerinin hukuki çerçevesini kurmalı ve Meclise ya da bakanlıklara sunulacak düzenleme önerilerini hazırlamalıdır.
Bir sendikanın başarısı açtığı dosya sayısıyla ölçülemez. Aynı konuda yeniden dava açılmasına gerek bırakmayan değişiklik üretebiliyorsa gerçek sonuç almıştır.
Hukuki Not: 4688 sayılı Kanun, sendika ve konfederasyonlara üyelerinin idareyle ilgili uyuşmazlıklarında ve ortak hak ve menfaatlerinin izlenmesinde hukuki yardım ve temsil imkânı tanır. Bu yetki bireysel temsilin yanında ortak soruna yönelik idari ve düzenleyici çalışma yapılmasına engel değildir.